دانشگاه تربیت مدرس اندیشه فلسفی 1973-2873 5 1 2025 03 16 The Call of Conscience in Heidegger's Thought and Nature in Mulla Sadra's Philosophy; a Comparative Study ندای وجدان در اندیشه هایدگر و فطرت در فلسفه ملاصدرا؛ مطالعه تطبیقی 13 27 23131 10.58209/jpt.5.1.13 FA وحید رستمی گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران کوکب دارابی گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران Journal Article 2025 01 22 Mulla Sadra and Heidegger have dealt with nature and the call of conscience in their ontology. The main question is whether there are any commonalities between the theory of nature and the call of conscience. The research findings indicate some commonalities between the call of conscience in Heidegger's thought and nature in Mulla Sadra's philosophy. Making man transcendent, discovering the meaning of life, discovering the inherent poverty of man, adapting to the fluid existence and instability of human nature, and finding a foundation based on consciousness are some of the commonalities of these two concepts. The most important difference is that God has an important place in nature but does not play a role in Heidegger's concept of conscience. Of course, some commentators of Heidegger's thought have presented a mystical interpretation, in which case a greater affinity can be established between these two concepts. ملاصدرا و هایدگر در هستی‌شناسی خویش به‌ترتیب به فطرت و ندای وجدان پرداخته‌اند. پرسش اصلی این است که آیا می‌توان میان نظریه فطرت و ندای وجدان اشتراکاتی یافت. یافته‌های پژوهش حاکی است که میان ندای وجدان در اندیشه هایدگر و فطرت در فلسفه ملاصدرا اشتراکاتی وجود دارد. متعالی‌ساختن انسان، کشف معنای زندگی، کشف فقر ذاتی انسان، سازگاری با وجود سیال و عدم ثبات ماهیت انسان، بنیان‌یافتن براساس آگاهی، از وجوه مشترک این دو مفهوم است. مهم‌ترین تفاوت این است که خدا در فطرت جایگاه مهمی دارد، اما در ندان وجدان هایدگری نقشی ندارد. البته برخی از مفسران اندیشه هایدگر، تفسیری عرفانی ارایه کرده‌اند که در این صورت قرابت بیشتری میان این دو مفهوم می‌توان برقرار کرد. https://jpt.modares.ac.ir/article_23131_71fce7d439aed4baf4ce200749a13213.pdf