دانشگاه تربیت مدرس اندیشه فلسفی 1973-2873 5 4 2025 10 13 Consistency of the Individuation Criterion in the Thoughts of Avicenna, Suhrawardi, and Mulla Sadra سازگاری ملاک تشخص در اندیشه ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا 503 514 24169 10.58209/jpt.5.4.503 FA محمدطاهر کریمی گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکدگان فارابی، دانشگاه تهران، قم، ایران Journal Article 2025 06 26 One of the most complex issues in metaphysics is the problem of individuation and its criterion. Muslim philosophers have given this issue serious attention from the very beginning. Among the schools of Islamic philosophy, the Peripatetic philosophers—particularly Avicenna—have explicitly addressed the criterion of individuation, and other Peripatetics have also reflected on this subject. An important point regarding the criterion of individuation is the lack of distinction and the conflation between the mental and the external (objective) realms among the Peripatetic philosophers. Suhrawardi, being aware of this issue, sought to provide a well-founded answer to the question of the criterion of individuation. Following Suhrawardi, other philosophers, including Mulla Sadra, employed this distinction and offered different responses to the issue—responses that undoubtedly stem from it. After examining the criterion of individuation in the thought of the philosophers as mentioned earlier, the author ultimately concludes that it is compatible across the philosophies of Avicenna, Suhrawardi, and Mulla Sadra. <span lang="FA">یکی از غامض‌ترین مسایل متافیزیکی مساله تشخص و ملاک آن است. فلاسفه مسلمان از ابتدا به بحث از این مساله اهتمام جدی داشته‌اند. در میان مکاتب فلسفه اسلامی، فلاسفه مشائی خاصه ابن‌سینا تصریحاً به بحث از ملاک تشخص توجه داشته و دیگر فلاسفه مشائی نیز در این موضوع اندیشیده‌اند. نکته حایز اهمیت درباره ملاک تشخص عدم تفکیک و خلط میان ذهن و عین در میان فلاسفه مشائی است که شیخ اشراق با عنایت به این مساله در صدد پاسخی متقن به پرسش از ملاک تشخص موجودات بوده است. بعد از مرحوم شیخ اشراق فیلسوفان دیگر من جمله ملاصدرا از این تفکیک استفاده کرده و پاسخ‌های دیگری به این مساله داده‌اند که بدون شک به واسطه این تفکیک بوده است. بعد از بررسی ملاک تشخص در اندیشه فلاسفه مذکور، در نهایت نگارنده به یک سازگاری در باب ملاک تشخص در اندیشه ابن‌سینا، سهروردی و ملاصدرا دست یافته است.</span><br><span dir="LTR"> </span> https://jpt.modares.ac.ir/article_24169_e59dbe69c119b5d59e91b9b630dadc05.pdf