جهان‌شناسی رمزی در داستان‌های عرفانی شیخ اشراق

الیاسی, آزاده; اخلاقی, مرضیه; اخلاقی, مرضیه

doi:10.58209/jpt.1.3.195

جهان‌شناسی رمزی در داستان‌های عرفانی شیخ اشراق

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

آزاده الیاسی ¹

مرضیه اخلاقی ²

¹ گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، واحد مرکز تهران‌جنوب، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

² گروه الهیات، دانشکده ادبیات و علوم‌ انسانی، واحد مرکز تهران‌جنوب، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

https://doi.org/10.58209/jpt.1.3.195

چکیده

رسائل رمزی شیخ اشراق حتی امروز هم می‌توانند بسیار برای ما راه‌گشا و پرکاربرد باشند. به این معنا که می‌توانند انسان و زمانه را بسازند و سمت و سوی جهان را به ما نشان دهند، چرا که شیخ در این داستان‌ها به صورت مرتب در پی نمایش مراتب ‌عالم و جایگاه ‌انسان در این مراتب و اثبات این مطلب است که نفس ‌انسانی، نور مجردی بوده که در شرق ‌هستی ریشه داشته است، لیکن به بدن ‌مادی تعلق گرفته، از عالم قدسی به ظلمتکده ناسوت هبوط کرده و در آن اسیر گشته است و آنگاه به سعادت می‌رسد که به منزلگاه اصلی خویش بازگردد. به همین سبب، وی برای شناساندن هر چه بیشتر جایگاه اصلی نفس ‌ناطقه ‌انسانی در این داستان‌های رمزی، مراتب ‌چهارگانه عالم را بر مبنای مسئله قهر و محبت میان انوار در قالب رمز و به صورت مفصل تنظیم نموده است که عبارتند از: عالم انوار‌ قاهره (عقول)، عالم ‌انوار ‌مدبره (نفوس)، عالم اجسام و برازخ و عالم مثال. از میان این عوالم، شیخ اشراق بر عالم مثال یا خیال ‌منفصل تاکید فراوان داشته است؛ عالمی که در واقع صحنه داستان‌سرایی ‌رمزی اوست.

کلیدواژه‌ها

سهروردی

رمز

رمزگشایی

جهان‌شناسی‌ اشراقی

قصه‌های‌ رمزی

موضوعات

متافیزیک (اسلامی)

Corbin,henry(1374).Earth kingdom. Zia-ud-Din Dehshiri. Tehran: tahoori publications. [Persian]
Corbin.henry(1382). Relationship between the wisdom of enlightenment and ancient iran. translation: A. Ruhbakhshan. Tehran: teacher wisdom publication. [Persian]
Corbin.henry(1384) . Principles of Zoroastrianism in suhrawardi thought. translation: Mohammad Behforozi. Tehran: jami pablications. [Persian]
Corbin.henry (1387).Enlightened man in iranian sufism. translation: Faramarz Javaherinia, Tehran: teacher wisdom publication. [Persian]
Corbin.henry(1393). Iranian islam, volum 11, introduction,translation and explanation: Insha'Allah Rahmati, Tehran: Sophia publications. [Persian]
Ebrahimi dinani,gholamhosien.(1390), The radius of intuition and thought in suhrawardi's philosophy. Tehran: hekmat publication. [Persian]
Ibnesins(1366). Hayebne yaghzan, translation and description :Henry Corban. Tehran: university publication center. [Persian]
Mazaheri, Abdolreza(1388). The secret in the stories of Sheikh Shahabuddin Suhrawardi, institute of humanities and cultural studies. [Persian]
Nasr.seyedhossein.(1389). Three muslim sages.translation:ahmad aram. Tehran: amirkabir publications. [Persian]
Porjavadi,nasrolah(1380), Illumination and mysticism.Tehran: university publication center. [Persian]
Pornamdarian,taqi(1368), mystery of cryptic stories in Persian literature,Tehran, scientific and cultural pubhications. [Persian]
pornamdarian,taqi(1392 ), Red wisdom ( description suhrawardi cryptic stories). Sokhan publications. [Persian]
Shahrezuri, Mohammad (1380). Description of the wisdom of illumination, research and correction of hossein ziaee. Tehran: institute of cultural studies and research. [Persian]
Shirazi, Qutbuddin (1383). Description of the wisdom of illumination. Tehran: national library. [Persian]
SHaygan,Dariush(1373). Horizons of spiritual thinking in iranian islam, translation:bagher Parham. [Persian]
Suhrawardi, Shahabuddin (1380).(collection of Persian works of sheikh ishraq), first volume, correction and introduction by henry Corban. Tehran: national library. [Persian]
Suhrawardi, Shahabuddin (1380).(collection of Persian works of sheikh ishraq), volum11, correction and introduction by Sayed Hosseine nasser. Introduction and French analysis Henry Corban. Tehran: national library. [Persian]
Suhrawardi, Shahabuddin (1348). ).(collection of Persian works of sheikh ishraq) third volume, correction and introduction of Sayed Hosseine nasser. Introduction and French analysis Henry Corban. Tehran: national library. [Persian]
Yazdanpanah, Seyed yadollah (1391), Report,description and discussion in Suhrawardi's philosophical system. Volum 11. Field and university research institute. [Persian]
Articles
Modaresi,fatemeh.(1383). Interactionin the life and thought of ibnsina. Journal of kerman university faculty of literature. No.16. [Persian]

Parsa, Shamsi (1390). Investigating the forms of ambiguity and its factors in suhrawardi mystical issues. Journal of literary search. No.172. [Persian]

Pornamdarian, Taqi. (1369),Phoenix and Gabriel. Journal of ferdowsi university faculty of literature. Issue 90-91. [Persian]