برهان ماده و صورت بر اتحاد عاقل و معقول و واکاوی شبهه تمثیل و مصادره

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده

گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران

چکیده
از براهین حکیم سبزواری بر اتحاد عاقل و معقول برهان «ماده و صورت» است که وی در اقامه آن، از یک‌سو به مبادی هستی‌شناختی ماده و صورت و نفس نظر دارد و از دیگر سو، نگره علم‌النفس صدرایی را زیربنای تتمیم این برهان قرار داده است. مقاله‌ای در جهت مخدوش‌نمایی همه ادله حکیم سبزواری اتهاماتی را به نگارش سپرده و حکیم را متهم به «خلط فاحش» در تشخیص مطالب ابتدایی فلسفه نموده است. در این راستا در مردودنمایی برهان ماده و صورت، به دو اتهام عمده روی آورده است. از سویی حکیم را به کاربرد قیاس تمثیلی به جای قیاس برهانی متهم کرده و از دیگر سو به ایراد مصادره به مطلوب محکوم پنداشته است. واکاوی نشان می‌دهد این برهان بر اتحاد تام است و آن مقاله هم در مقام گزارش دچار تحریف شده، هم در مقام داوری به اتخاذ مواضع غیرمنطقی منحرف گشته است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

Avicenna (1997). AL-ELAHIAT MEN KETAB AL-SHEFA. Qom: Islamic Propaganda Office. [Arabic]
Hassanzadeh Amoli H (1982). Introduction and commentary on the "Unity of the Wise and Reasonable” treatise. Tehran: Cultural and Scientific Publication Center. [Persian]
Hassanzadeh Amoli H (2020). The unity of the wise and reasonable. Qom: Boostan Ketab. [Persian]
Moeinalddini F, Hosseini Amin H (2019). Criticism of the arguments of Hakim Sabzevari in proving the problem of the unity of the wise and reasonable. Hekmat Mo’aaser. 10(1):31-46. [Persian]
Obudiyat A (2013). An introduction to Sadrai's system of wisdom: Anthropology (Volume 3). Tehran: Samt. [Persian]
Rafei’I Qazvini SA (1982). The unity of the wise and reasonable treatise. Tehran: Cultural and Scientific Publication Center. [Persian]
Sabzevari H (2001a). SHARH AL-MANZOUMEH (Volume 2). Tehran: Nashr-e Naab. [Arabic]
Sabzevari H (2001b). SHARH AL-MANZOUMEH (Volume 5). Tehran: Nashr-e Naab. [Arabic]
Sabzevari H (2004). Comments on travels (Volume 3). Tehran: Bonyad Hekmat Eslami Sadra. [Persian]
Sadruddin Shirazi MI (2004a). ALHEKMAT ALMOTE’ALIEH FI ALASFAR ALAGHLIEH ALARBA’EH (Volume 3). Tehran: Bonyad Hekmat Eslami Sadra. [Arabic]
Sadruddin Shirazi MI (2004b). ALHEKMAT ALMOTE’ALIEH FI ALASFAR ALAGHLIEH ALARBA’EH (Volume 5). Tehran: Bonyad Hekmat Eslami Sadra. [Arabic]
Sadruddin Shirazi MI (2004c). ALHEKMAT ALMOTE’ALIEH FI ALASFAR ALAGHLIEH ALARBA’EH (Volume 8). Tehran: Bonyad Hekmat Eslami Sadra. [Arabic]
Sadruddin Shirazi MI (2008). RESALEH FI ETTEHAD AL-AGHEL VA AL-MAGHOUL. Tehran: Bonyad Hekmat Eslami Sadra. [Arabic]
دوره 2، شماره 1 - شماره پیاپی 5
زمستان 1400
زمستان 1400
صفحه 37-50

  • تاریخ دریافت 01 آذر 1400
  • تاریخ پذیرش 29 بهمن 1400
  • تاریخ انتشار 20 اسفند 1400