اعتماد اجتماعی محور اخلاق اسلامی؛ منظر امام موسی صدر

زکیانی, غلامرضا

doi:10.58209/jpt.2.2.157

اعتماد اجتماعی محور اخلاق اسلامی؛ منظر امام موسی صدر

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده

غلامرضا زکیانی

گروه فلسفه، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

https://doi.org/10.58209/jpt.2.2.157

چکیده

موضوع اخلاق و مبانی آن (فلسفه اخلاق) از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. اخلاق و دو شاخه دیگر حکمت عملی (سیاست و تربیت) به دلایلی از مدار بحث حکما خارج و به حوزه کلام رانده و در مباحث نبوت و امامت محدود شد. در عصر جدید که مباحث فلسفه اخلاق در کانون مسایل فلسفی قرار گرفت اندیشمندان مسلمان تلاش کردند مبانی اخلاقی را استحکام بخشند. در این مسیر سه جریان علامه طباطبائی (اعتباریات)، استاد مطهری (حسن و قبح عقلی و منش علوی) و امام موسی صدر (رویکرد اجتماعی به اخلاق) قابل ذکر است. در این نوشتار ضمن اشاره به تاریخچه مذکور، دیدگاه امام موسی صدر معرفی و تحلیل می‌گردد. صدر اندیشمندی است که ضمن آشنایی با فلسفه اسلامی هرگز در چارچوب‌های آن محدود نماند و برای حل مشکلات اجتماعی از جمله مبانی اخلاق با رویکرد آزادانه‌ای به سراغ قرآن و سنت رفت و مبنایی الهی-اجتماعی (اعتماد عمومی) برای اخلاق پی‌ریزی کرد.

کلیدواژه‌ها

اخلاق

حکمت عملی

ارسطو

موسی صدر

اعتماد

موضوعات

فلسفۀ اخلاق (اسلامی)

Allameh Helli (1984). KASHF AL-MORAD FI SHARH-E TAJRID AL-ETEGHAD. Hassanzadeh Amoli H, editor. Qom: Alnashr-ol-Eslami Institute. [Arabic] [Link]
Allameh Helli (2002). AL-JOHAR AL-NAZID FI SHARH-E MANTEGH AL-TAJRID. Bidarfar M, editor. Qom: Bidarfar Publication. [Arabic] [Link]
Aristotle (1999). Organon. Adib Soltani MSh, translator. Tehran: Negah Publication. [Persian] [Link]
Aristotle (2006). Metaphysics. Lotfi MH, translator. Tehran: Tarh-e No Publication. [Persian] [Link] [DOI:10.1093/oseo/instance.00258589]
Avicenna (1986). OYUN Al-HEKMAH. Cairo: Dar-ol-Ghalam. [Arabic] [Link]
Avicenna (1984). AL-SHEFA, AL-MANTEGH, AL-MADKHAL. Qom: Ayatollah Ozma Marashi Najafi School Publication. [Arabic] [Link]
Avicenna (1985). AL-NEJAT. Qom: Nashr-e Mortazavi. [Arabic] [Link]
Divani A (2012). Sheykh-ol-Raeis practical wisdom. Javadi M, editor. Hamedan: Nashr-e Chenar. [Persian] [Link]
Farhadi M (2015). Go to the desert. Social Sciences. 22(70):1-120. [Persian] [Link]
Gharavi Esfahani A (1995). NAHAYAT AL-DERAYAT (Volume 3). Qom: Seyed-ol-Shohada Publication. [Arabic] [Link]
Imam Ali (1987). GHORAR AL-HEKAM VA DORAR AL-KALAM (Volume 6). Tamimi Amadi A, editor. Qom: Maktab-ol-Elam Al-eslami. [Arabic] [Link]
Motahari M (1987). Philosophical articles (Volume 2). Tehran: Hekmat Publication. [Persian] [Link]
Motahari M (1989). Books collection (Volume 1). Tehran: Sadra Publication. [Persian] [Link]
Sadr MB (1969). Our economy (Volume 1). Qom: Eslami Publication. [Arabic] [Link]
Sadr SM (2011). The hadith of dawn. Tehran: Imam Mousa Sadr Cultural-Research Institute. [Persian] [Link]
Sadr SM (2013). Religions in the service of man. Tehran: Imam Mousa Sadr Cultural-Research Institute. [Persian] [Link]
Sadruddin Shirazi MI (1981). AL-HEKMAT AL-MOTE'ALIEH (Volume 1). Beirut: Daar-ol-Ehya Altarath Alarabi. [Arabic] [Link]
Sadruddin Shirazi MI (2015). AL-SHAVAHED AL-ROBUBIEH FI AL-MANASEK AL-SOLUKIEH. Mashhad: Almarkaz Aljamei Lelnashr. [Arabic] [Link]
Salehi Amiri SR (2013). Social trust. Tehran: Research Institute of Strategic Research of Expediency Council. [Persian] [Link]
Tabatabaei SMH (1999). TAFSIR AL-MIZAN (Volume 3). Qom: Allameh Tabatabaei Scientific and Intellectual Foundation. [Persian] [Link]