تحلیل و واکاوی مفهوم بولئسیس یا میل عقلانی در دیدگاه ارسطو

صمدیه, مریم

doi:10.58209/jpt.2.4.325

تحلیل و واکاوی مفهوم بولئسیس یا میل عقلانی در دیدگاه ارسطو

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده

مریم صمدیه

گروه معارف اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مراغه، مراغه، ایران

https://doi.org/10.58209/jpt.2.4.325

چکیده

اُرکسیس یا میل در دیدگاه ارسطو، به میل عقلانی و میل غیرعقلانی تقسیم میشود. میل عقلانی شامل بولئسیس و میل غیرعقلانی شامل اپیسومیا (میل شهوانی) و تومُس (میل احساسی) است. بررسی آراء ارسطو نشان میدهد که میل عقلانی از جهات مختلفی با سایر امیال متفاوت است. اول اینکه میل عقلانی در مقایسه با میل شهوانی و میل احساسی، به بخش عقلانی نفس تعلق دارد و از این رو تنها اختصاص به انسان دارد و حال آنکه میل شهوانی و میل احساسی در حیوانات نیز وجود دارند. دوم اینکه میل عقلانی به اهدافی مربوط میشود که از طریق سنجش عقلانی محقق میشوند و چنین اهدافی از نظر فاعل، به جای اینکه صرفا خوشایند و لذتبخش باشند، خوب هستند. سوم اینکه میل عقلانی با شناسایی حقیقت سروکار دارد و هم چنین برخلاف میل شهوانی و میل احساسی، میلی آیندهمحور است. در نهایت ویژگی برجستهی میل عقلانی، مبدأ بودن آن برای افعال اخلاقی است؛ چراکه موضوع میل عقلانی، هدفی عقلانی است؛ چیزی که حیوانات از آن بیبهره هستند.

کلیدواژه‌ها

ارسطو

اُرکسیس یا میل

بولئسیس یا میل عقلانی

اپیسومیا یا میل شهوانی

تومُس یا میل احساسی

موضوعات

متافیزیک (باستان)

Aristotle (1884). Aristotle's Eudemian Ethics. Leipzig: Teubner. [Link]
Aristotle (1924). Aristotle's Metaphysics. Oxford: Clarendon Press. [Link]
Aristotle (1926a). Aristotle: the art of rhetoric. Freese JH, translator. Massachusetts: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-art_rhetoric.1926]
Aristotle (1926b). Nicomachean Ethics. Rackham H, translator. Massachusetts: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-nicomachean_ethics.1926]
Aristotle (1933). Metaphysics. Tredennick H, Armstrong GC, translators. Massachusetts: Harvard University press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-metaphysics.1933]
Aristotle (1935a) The athenian constitution; the eudemian ethics; on virtues and vices. Massachusetts: Harvard University Press. [Link]
Aristotle (1935b). Magna moralia. Tredennick H, Armstrong GC, translators. Massachusetts: Harvard University press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-magna_moralia.1935]
Aristotle (1937). Parts of animals. movement of animals, progression of animals. Peck AL, Forster ES, translators. Massachusetts: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-parts_animals.1937]
Aristotle, (1952). Aristotle in 23 Volumes (Volume 20). Rackham H, translator. Massachusetts: Harvard University Press. [Link]
Aristotle (1957). On the Soul. Hett WS, translator. Massachusetts: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-soul.1957]
Aristotle (1959). Politics. Rackham H, translator. Massachusetts: Harvard University Press. [Link]
Aristotle (1960). Posterior analytics. Tredennick H, Forster ES, translators. Massachusetts: Harvard University Press. [Link] [DOI:10.4159/DLCL.aristotle-posterior_analytics.1960]
Aristotle (1970). De Anima. Davoodi AM, translator. Tehran: Hikmant Press [Persian] [Link]
Aristotle (1985). Politics. Enayat H, translator. Tehran: Amirkabir Press. [Persian] [Link]
Aristotle (2006a). Nicomachean Ethics. Lotfi MH, translator. Tehran: Tarh_e_No press. [Persian] [Link] [DOI:10.1093/oseo/instance.00258591]
Aristotle (2006b). Metaphysics. Lotfi MH, translator. Tehran: Tarh_e_No Press. [Persian] [Link]
Bunnin N, Yu J (2004). The blackwell dictionary of western philosophy. New Jersey: Blackwell Publishing. [Link] [DOI:10.1111/b.9781405106795.2004.00001.x]
Callard A (2020). Aristotle on deliberation. Oxfordshire: Routledge. [Link] [DOI:10.4324/9780429266768-11]
Formichell, MA (2009). Aristotle's theory of prohairesis and its significance for accounts of human action and practical reasoning. Boston: Boston College. [Link]
Garcia PPK (2018). The relationship between reason and desires in Plato, Aristotle, and W. Mischel's "Marshmallow test" research. University of Asia and the Pacific. [Link]
Irwin TH (1976). Aristotle on reason, desire, and virtue. The Journal of Philosophy. 72(17):567-578. [Link] [DOI:10.2307/2025069]
Leighton SR (1982). A ristotle and the Emotions. Phronesis. 27(1-2):144-174. [Link] [DOI:10.1163/156852882X00104]
Liu W (2016). Aristotle on prohairesis. Labyrinth.18(2):50-74. [Link] [DOI:10.25180/lj.v18i2.47]
Mele AR (1984). Aristotle's Wish. Journal of the History of Philosophy. 22(2):139-156. [Link] [DOI:10.1353/hph.1984.0022]
Moss J (2012). Aristotle on the apparent good: Perception, phantasia, thought, and desire. Oxfordshire: Oxford University Press. [Link] [DOI:10.1093/acprof:oso/9780199656349.001.0001]
Nagel T (1970). The possibility of altruism. New Jersey: Princeton University Press. [Link]
Pearson G (2012). Aristotle on desire. Cambridge: Cambridge University Press. [Link] [DOI:10.1017/CBO9781139161770]
Salcedo DSG (2014). On passion and desire: Confronting an ambiguity in aristotle's ethics/sobre pasión y deseo: Despejando una ambigüedad de la ética aristotélica. Azafea. 16:21-37. [Link]
Samadieh M, Mollayousefi M (2017). Aristotle and Phronesis (practical wisdom). Ayeneh Marefat Journal. 17(4):1-24. [Persian] [Link]
Tuozzo TM (1994). Conceptualized and unconceptualized desire in Aristotle. Journal of the History of Philosophy. 32(4):525-549. [Link] [DOI:10.1353/hph.1994.0089]