شناخت بدنمند از منظر ابن‌سینا

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسنده

گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده
از دیدگاه فیلسوفان اسلامی بخصوص مشائیان، شناخت فعل نفس است نه بدن. برخلاف روند معمول فلسفی که ادراک را امری منفک از بدن می داند این مقاله به روش تحلیلی توصیفی، امکان و چگونگی تاثیر بدن بر شناخت را در بستر آموزه‌های فلسفی و طبی ابن سینا بررسی می‌کند. علیرغم دیدگاه ابن سینا در عدم عینیت نفس و بدن (دوئالیسم) و اینکه نفس فاعل اصلی شناخت معرفی شده است، باتوجه به نظرگاه وی در نحوه رابطه نفس و بدن، شناخت بدنمند این چنین تعریف می‌شود که در تمام مراتب ادراک، هرگونه تفاوت یا تغییر در بدنها منجر به تغییر در نفس و بالتبع تفاوت در شناخت آنها از معلوم واحد خواهد شد. با این وجود، شناخت بدنمند در نظام سینوی تفاوت ژرف و مهمی با دیدگاه فیزیکالیسم دارد و آن، مبدالمبادی بودن « نفس» در پیدایش ادراک است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

- Carman T (2014). Merleau-ponty. 2nd edition. Alia M, translator. Tehran: QOQNOOS. [Persian]
- Ibn Sina (1913). RISALAH AL-NAFS. Amid M, editor. Tehran: Series of National Works Publications. [Arabic]
- Ibn Sina (1933). MI'RAJ NAMEH. Mayel Heravi N, editor. Mashhad: Foundation for Research of Astan Quds Razavi. [Arabic]
- Ibn Sina (1944). AL-MABDA' WA AL-MA'AD. 1st edition. Tehran: Publications of the Institute of Islamic Studies, McGill University in Cooperation with the University of Tehran. [Arabic]
- Ibn Sina (1945). AL-NAJAT MEN AL-GHARAQ FI BAHR AL-DALALAT. Daneshpazhouh MT, editor. Tehran: Tehran University Press and Publications. [Arabic]
- Ibn Sina (1952). AL-MUBAHATHAT. Bidar M, editor. Qom: Bidar Publications. [Arabic] 
- Ibn Sina (1972). AL-ISHARAT WA AL-TANBIHAT (Volume 1). 8th edition. Malekshahi H, translator. Tehran: SOROUSH. [Arabic]
- Ibn Sina (1975a). AL-TABI'IYYAT FI KITAB AL-SHIFA (Volume 2). Madkoor I, editor. Egypt: ALHAY'A AL-MISRIYA AL-AMMA LIL-KITAB. [Arabic]
- Ibn Sina (1975b). AL-NAFS FI KITAB AL-SHIFA. 5th edition. Hassanzadeh Amoli H, editor. Qom: BUSTAN-E KETAB. [Arabic]
- Ibn Sina (1980). UYUN AL-HIKMAH. Beirut: DAR AL-QALAM. [Arabic]
- Ibn Sina (1984). AL-TA'LIQAT. Badawi A, editor. Qom: MAKTAB AL-I'LAM AL-ISLAMI. [Arabic]
- Ibn Sina (1985). AL-MANTEGh FI KITAB AL-SHIFA (volume 1). Qom: School of Ayatollah alMarashi al-Najafi (RA). [Arabic]
- Ibn Sina (1989). AL-QANUN FI AL-TIBB (Volume 1). Sharafkandi A, translator. Tehran: SOROUSH. [Persian]
- Ibn Sina (2009). RISALAH ADHWIYA. In: Taheri M, editor. MAJMU'AH RASA'IL Ibn Sina. Qom: AYAT-E ESHRAQ. [Arabic]
- Karimian Saqelani A, Hesabi Rad H (2016). The role of steamy soul in the relationship between the psyche and body in Avicenna's philosophical psychology. Theological-Doctrinal Research. 6(23):77-94. [Persian]
- Mostafavi H (2008). SHARH AL-ISHARAT WA AL-TANBIHAT (NAMAT III). Tehran: Imam Sadiq University. [Persian]
- Mousavi Bojnordi M (2004). The great Islamic encyclopedia (volume 2). Tehran: The center of the great Islamic encyclopedia .[Persian]
- Parsaee J, Ghaffari H (2018). The role of the body in appearance of sensory perception in Ibn Sina and Mulla Sadra’ s perspectives. The Epistemological Research. 6(14):61-86. [Persian]
- Rahimpour F (2011). Ibn Sina’s philosophical and medical ideas on relation between faculty of rationality (intellection) and brain. Religious Thought. (37):85-102. [Persian]
- Rashidian A (2004). Husserl in the context of his works. Tehran: Ney Publishing. [Persian]
- Tusi NAD (1983). SHARH AL-ISHARAT WA AL-TANBIHAT (Volume 2). 2nd edition. Qom: Book Publishing Office. [Persian]
- Vafaian MH (2020). Embodied cognition: Explaining the status and the effect of body on the process of cognition within Mulla Sadra’s perspective. Religious Thought. 20(76):119-138. [Persian]
دوره 4، شماره 3 - شماره پیاپی 15
تابستان 1403
تابستان 1403
صفحه 253-264

  • تاریخ دریافت 09 مرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 29 مهر 1403
  • تاریخ انتشار 10 آبان 1403