ندای وجدان در اندیشه هایدگر و فطرت در فلسفه ملاصدرا؛ مطالعه تطبیقی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 گروه فلسفه و حکمت اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 گروه فلسفه و کلام اسلامی، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران

چکیده
ملاصدرا و هایدگر در هستی‌شناسی خویش به‌ترتیب به فطرت و ندای وجدان پرداخته‌اند. پرسش اصلی این است که آیا می‌توان میان نظریه فطرت و ندای وجدان اشتراکاتی یافت. یافته‌های پژوهش حاکی است که میان ندای وجدان در اندیشه هایدگر و فطرت در فلسفه ملاصدرا اشتراکاتی وجود دارد. متعالی‌ساختن انسان، کشف معنای زندگی، کشف فقر ذاتی انسان، سازگاری با وجود سیال و عدم ثبات ماهیت انسان، بنیان‌یافتن براساس آگاهی، از وجوه مشترک این دو مفهوم است. مهم‌ترین تفاوت این است که خدا در فطرت جایگاه مهمی دارد، اما در ندان وجدان هایدگری نقشی ندارد. البته برخی از مفسران اندیشه هایدگر، تفسیری عرفانی ارایه کرده‌اند که در این صورت قرابت بیشتری میان این دو مفهوم می‌توان برقرار کرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

- Abbas Zadeh M (2018). Existential theology: A critical comparative study of the thoughts and opinions of John Macquarie. Tehran: Publications Organization of the Research Institute of Islamic Culture and Thought. [Persian]
- Ahmadi B (2017). Heidegger, and the fundamental question. Tehran: MARKAZ. [Persian]
- Alshirazi SME (1976). ALMABDA VA ALMAAD. Tehran: Iranian Research Institute of Philosophy. [Arabic]
- Alshirazi SME (1981a). ALHAKMAT ALMUTAALIAT FI AL'ASFAR ALEQLIAH AL'ARBAAH (Volume 1). Beirut: DAR EHYA ALTURATH ALARABI. [Arabic]
- Alshirazi SME (1981b). ALHAKMAT ALMUTAALIAT FI AL'ASFAR ALEQLIAH AL'ARBAAH (Volume 2). Beirut: DAR EHYA ALTURATH ALARABI. [Arabic]
- Alshirazi SME (1981c). ALHAKMAT ALMUTAALIAT FI AL'ASFAR ALEQLIAH AL'ARBAAH (Volume 7). Beirut: DAR EHYA ALTURATH ALARABI. [Arabic]
- Alshirazi SME (1981d). ALHAKMAT ALMUTAALIAT FI AL'ASFAR ALEQLIAH AL'ARBAAH (Volume 9). Beirut: DAR EHYA ALTURATH ALARABI. [Arabic]
- Alshirazi SME (1982). ALSHAVAHED ALRABUBIAH FI ALMANAHEJ ALSOLUKIAH. Tehran: MARKAZ NASHR DANESHGAHI. [Arabic]
- Alshirazi SME (1985). ALMASHAER. Emad Aldoleh B, translator. Tehran: TAHORI. [Arabic]
- Alshirazi SME (1988a). TAFSIR ALGHORAN ALKARIM (Volume 1). Qom: BIDAR. [Arabic]
- Alshirazi SME (1988b). TAFSIR ALGHORAN ALKARIM (Volume 2). Qom: BIDAR. [Arabic]
- Alshirazi SME (1988c). TAFSIR ALGHORAN ALKARIM (Volume 5). Qom: BIDAR. [Arabic]
- Alshirazi SME (1988d). TAFSIR ALGHORAN ALKARIM (Volume 7). Qom: BIDAR. [Arabic]
- Alshirazi SME (1999). ALMAZAHER ALELAHIAH FI ASRAR ALOLUM ALKAMALIAH. Tehran: BONYAD HEKMAT ESALAMI SADRA. [Persian]
- Alshirazi SME (2002). KASR ASNAM ALJAHELIAH. Tehran: BONYAD HEKMAT ESALAMI SADRA. [Arabic]
- Fadaei Mehrabani M (2013). Standing beyond death: Corbin's responses to Heidegger from the perspective of Shiei philosophy. Tehran: NEY. [Persian]
- Ghafoorinezhad M (2015). The status of fitrah theory in Sadr Al-Din Shirazi's thought. Journal of Imamiyyah Studies. 1(1):7-29. [Persian] 
- Guignon C (2018). Being and time. Daryanavard M, translator. Tehran: ZENDEGI ROOZANE. [Persian]
- Hamedani O (2010). Mysticism and thought from Rumi's mystical reflections to mystical elements in Heidegger's way of thinking. Tehran: NEGAH MOASER. [Persian]
- Heidegger M (2017). Being and time. Rashidian A, translator. Tehran: NEY. [Persian]
- Heidegger M (2024). Views on human beings. Alipoor E, translator. Qom: Islamic Sciences and Culture Academy. [Persian]
- Inwood M (2017). RUZANEYI BE ANDISHEYE MARTIN HEIDEGGER. Heidari A, translator. Tehran: NASHR ELMI. [Persian]
- Jamadi S (2021). The context and time of phenomenology. Tehran: GHOGHNOOS. [Persian]
- Johnson PA (2017). Heidegger. Tehran: NAGHD FARHANG. [Persian]
- Khandan AA (2002). Martin Heidegger and the existential analysis of conscience. Humanities. 24:85-98. [Persian]
- Khatami M (2013). Lectures on contemporary western philosophy. Tehran: ELM. [Persian]
- Luckner A (2020). An introduction to existence and time. Heidari A, translator. Tehran: ELMI. [Persian]
- Macquarrie J (1997). Martin Heidegger. Hanaii Kashani MS, translator. Tehran: gros. [Persian]
- Macquarrie J (2003). An existentialist theology: A comparison of Heidegger and Bultmann. Dasht Bozorgi M, translator. Qom: BOOSTAN KETAB. [Persian]
- Menaldo MA (2021). Death in Martin Heidegger’s being and time. In: Political theory on death and dying. London: Routledge.
- Mutahhari M (2020). FETRAT DAR GHORAN. Tehran: Sadra. [Persian]
- Nelson ES (2008). Heidegger and the questionability of the ethical. Studia Phaenomenologica. 8:411-435.
- Obudiyyat A (2013). An introduction to Mulla Sadras theosophical system (Volume 3). Tehran: SAMT. [Persian]
- Pattison G (2013). Heidegger on death: A critical theological essay. Oxford: University of Oxford.
- Perotti J (2000). Heidegger on the divine. Jozi MR, translator. Tehran: SAGHI. [Persian]
- Richardson WJ (2003). Heidegger: Through phenomenology to thought. New York: Fordham University Press.
- Sharajabian H, Arshad Riahi A (2016). The role of human nature in meaningfulness of life from Mullah Sadra’s point of view. Religious Anthropology. 13(35):29-49. [Persian]
- Watts M (2020). Heidegger: A beginner's guide. Parsa M, translator. Tehran: SHAVAND. [Persian]
- Young J (2019). The death of God and the meaning of life. Khoda Panah B, translator. Tehran: HEKMAT. [Persian]
دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 17
زمستان 1403
زمستان 1403
صفحه 13-27

  • تاریخ دریافت 03 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 26 بهمن 1403
  • تاریخ انتشار 26 اسفند 1403