پلنتینگا و غزالی؛ سازگاری علم و باورهای دینی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 گروه الهیات، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید ستاری، تهران، ایران

2 گروه الهیات، دانشکده الهیات، دانشگاه امام علی، تهران، ایران

3 گروه فلسفه، حکمت و منطق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

چکیده
خداناباوران معتقدند که علم جدید حامی و پشتیبان نوعی از ایده خداناباوری است؛ دست کم در نظر برخی از آنان مبنای متافیزیکی علم جدید هیچ جایگاهی برای پذیرش باورهای ایمانی خداباوران باقی نمی‌گذارد و در نتیجه، علم‌گرایی و خداباوری ناسازگار هستند. اما، در میان فیلسوفان استدلال‌هایی وجود دارد که می‌تواند نشان دهد سخن فوق چندان قابل دفاع نیست و به عکس، دلایل خوبی له سازگاری علم و خداباوری وجود دارد. در این مقاله سعی می‌کنیم نشان دهیم که مبتنی بر معرفت‌شناسی پلنتینگا از یک سو و نظریه هرمنوتیک متن مقدس غزالی در سوی دیگر، نه‌تنها علم‌گرایی و خداباوری تعارض جدی با یکدیگر ندارند بلکه می‌توانند به عنوان اموری به هم وابسته یا مکمل در نظر گرفته شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

- Al-Ghazali AH (1904). AL-MUSTASFÂ MIN ‘ILM AL-USÛL. Boulaq: AL-MATBA’A AL-AMÎRIYYA. [Arabic]
- Al-Ghazali AH (1993). QANUN AL-TA'WIL. Beirut: DAR AL-KOTOB AL-ILMIYAH. [Arabic]
- Al-Ghazali AH (2002). FAYSAL AL-TAFRIQA BAYNA L-ISLÂM WA-L-ZANDAQA. Cairo: DÂR IHYÂ AL-KOTOB AL-‘ARABÎYYA. [Arabic]
- Farabi AN (1985). Al-Farabi on the perfect state (MABĀDIʼ ĀRĀʼ AHL AL-MADĪNAT ALFĀḌILAH). Walzer R, editor. Oxford: Clarendon Press.
- Helm P (1998). John Calvin, the sensus divinitatis, and the noetic effects of sin. International Journal for Philosophy of Religion. 43(2):87-107. 
- Hoseini Shahroodi SM, Mashhadi T (2011). Rational interpretation of religion from the perspective of Tabatabai and Ghazali. Comparative Theology. 2(6):1-18. [Persian]
- McGinnis J, Acar R (2023). Arabic and Islamic philosophy of religion. Zalta EN, Nodelman U, editors. Stanford: Stanford Encyclopedia of Philosophy.
- Nagel T (2023). Analytic philosophy and human life. New York: Oxford University Press.
- Plantinga A (1993). Warrant and proper function. Oxford: Oxford University Press.
- Plantinga A (1996). Science: Augustinian or Duhemian?. Faith and Philosophy. 13(3):368-394.
- Plantinga A (2000). Warranted Christian belief. Oxford: Oxford University Press.
- Plantinga A (2011). Where the conflict really lies: Science, religion, and naturalism. New York: Oxford University Press.
- Stroumsa S (1999). Freethinkers of medieval Islam: Ibn al-Rawāndī, Abū Bakr al-Rāzī, and their impact on Islamic thought. Leiden: Brill.
دوره 5، شماره 1 - شماره پیاپی 17
زمستان 1403
زمستان 1403
صفحه 109-120

  • تاریخ دریافت 09 بهمن 1403
  • تاریخ پذیرش 18 اسفند 1403
  • تاریخ انتشار 25 اسفند 1403