مقایسه انتقادی اعتبار ذاتی قطع در نگاه علم اصول و نظریه اخلاق باور کلیفورد

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان
محمدعلی امیرمحمدی 1
محمدعلی امیرمحمدی 1
علی اصغر جعفری ولنی 2
1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران
2 گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مطهری، تهران، ایران
10.58209/jpt.5.3.297
چکیده
اصولیان برای قطع سه ویژگی ذاتی وجوب عمل، حجیت و کاشفیت را ذکر کرده‌‌اند. آنها برای وجوب عمل به کاشفیت قطع و برای حجیت به ذاتی‌بودن آن تکیه کردند و تالی فاسد عدم حجیت را تسلسل دانستند. همچنین رفع حجیت را مستلزم تناقض و تکلیف به ما لایطاق و تناقض با عقل دانستند و برای کاشفیت نیز به ذاتی‌بودن آن استناد کردند. اما کلیفورد معتقد بود قطع بما هو قطع ارزشی ندارد مگر زمانی که دارای شواهد کافی باشد. او با مثال‌هایش به‌خوبی نشان داد گرچه آنان مطابق قطع‌شان عمل کردند ولی اخلاقاً محکوم هستند. با این نگاه ویژگی‌های قطع دچار اشکال هستند زیرا وجوب عمل بدون شواهد کافی خطا است؛ همچنین حجیت نیز مردود است زیرا یقین بدون شواهد مورد تایید عقل و اخلاق نیست و کاشفیت آن نیز ذاتی نیست چون گاهی کاشف نیست؛ بدین جهت در نهایت نظر کلیفورد مورد تایید است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

  1. 1. Sobhani; Jafar, *Al-Mujaz Fi Usul Al-Fiqh*, Nasher: Mu'assasat Al-Imam Al-Sadiq Alayhi Al-Salam, Mahal Nashr: Qom, Chape Dovvom, Sal: 1420 Q.
    2. Ibn Rushd, *Talkhis Kitab Al-Burhan*, Talkhis Mahmoud Qasim, Cairo, Al-Hai'ah Al-Misriyah, Al-'Ammah Lil-Kitab, 1982 M.
    3. Ibn Sina, Husayn, *Al-Isharat Wa Al-Tanbihat*, Qom Nashr: Al-Balaghah, 1375 SH.
    4. Ibn Marzban, Bahmanyar, *Al-Tahsil*, Tas'hih: Morteza Motahhari, Tehran, Entesharat Daneshgah Tehran, Chape Dovvom, 1374 SH.
    5. Ibn Manzur, Abu Al-Fadl, 1414 Q, *Lisan Al-Arab*. Tas'hih: Ahmad Fares Sahib Al-Jawa'ib. Chape Aval. Beirut: Dar Al-Fikr – Dar Sadir.
    6. Esfahani, Mohammad Hossein, 1429 Q, *Nihayat Al-Dirayah Fi Sharh Al-Kifayah*, Chape Dovvom Beirut, Mu'assasat Al-Bayt.
    7. Emam, Sayyed Mohammad Reza; Javan, Abdollah, 1395 SH, *Baresi Didgah Emam Khomeini Piramun Man'Sha Hijiyat Qat', Pajohesh Nameh Matin No. 72, Paeez.
    8. Ansari, Morteza, 1428 Q, *Faraid Al-Usul*. Chape Nohom. Qom: Majma' Al-Fikr Al-Islami.
    9. Berenjkar, Reza, *Ravash Shenasi Ilm Kalam, Usul Istinbat Wa Defa Dar Aqa'id*, Nasher: Mu'assaseh Ilmi Farhangi Dar Al-Hadith, Sazeman Chape Wa Nashr, Makan Chape: Qom-Iran, Sal Chape: 1391 SH, Nobat Chape: 1.
    10. Bilal Shakari, Sayyed Mohammad Baqer Ghadimi, Reza Mihan Doost, Manba': Pajohesh-Haye Usuli, Sal Hashtom, Tabestan 1400 No. 27 (*Negah Enteqadi Be Hijiyat Zati Qat*).
    11. Hakim, Mohammad Taqi, 1418 Q, *Al-Usul Al-Ammah Lil-Fiqh Al-Muqaren*, Chape Dovvom. Qom: Majma' Jahanih Ahl Al-Bayt.
    12. Hilli, Hasan Ibn Yusuf, 1371 SH, *Al-Jawhar Al-Nadhid*, Bidar, Qom, Chape Panjom.
    13. Khorasani, Mohammad Kazem, 1430 Q, *Kifayah Al-Usul*, Mu'assasat Al-Nashr Al-Islami, Chape Aval.
    14. Khomeini, Mostafa, 1418 Q, *Tahrirat Fi Al-Usul*, Chape Aval, Qom, Mu'assasat Tanzim Wa Nashr Asar Emam Khomeini.
    15. Khoei, Abolghasem, 1352 SH, *Ajwad Al-Taqrirat*, Taqrirat Dars Mohagheq Naeeni, Chape Aval, Qom, Nashr Erfan.
    16. Khoei, Seyyed Abolghasem, 1417 Q, *Misbah Al-Usul*, Nashr Feqaha, Qom Chape Aval.
    17. Ragheb Esfahani, Hossein Ibn Mohammad, 1412 Q, (*Mufradat Alfaz Al-Quran*. Tas'hih: Safwan Adnan Dawoodi. Chape Aval. Lebanon – Syria: Dar Al-'Ilm – Al-Dar Al-Shamiyah).
    18. Shahidi Pour, Mohammad Taqi, Bi-Ta, *Abhas Usuliyah, Mabaheth Al-Hujaj, Nas'eh Electronics*.
    19. Safi Esfahani, Hasan, 1417 Q, *Al-Hidayah Fi Usul*. Chape Aval. Qom: Mu'assaseh Sahab Al-Amr.
    20. Tabataba'i, Mohammad Hossein, 1385 SH, *Nihayat Al-Hikmah*, Mu'assasat Amoozeshi Emam Khomeini, Qom Chape Sevom.
    21. Tousi, Nasir Al-Din, 1375 SH, *Sharh Isharat Wa Tanbihat*, Nashr Al-Balaghah, Qom, Chape Aval.
    22. Abedi Shahroudi, Ali, 1369 SH, (*Naghd Moghadamati Tariqeh Akhbari*, Keyhan Andisheh, No. 3).
    23. Fazel Mohaqqeq Lankarani, Mohammad, *Eizah Al-Kifayah*, Nasher: Nuh, Makan Chape: Qom, Nobat Chape: Panjom, Sal Chape: 1385 SH.
    24. Farahidi, Khalil Ibn Ahmad, *Al-Ayn*, Nasher: Mu'assaseh Dar Al-Hijrah - Qom – Iran, Sal Nashr: 1409 H.Q.
    25. Farhangnameh Usul Fiqh, Jame'e Az Mohagheqin, Nasher: Pajoheshgah Oloom Wa Farhang Eslami, Moavenat Pajouheshi Daftar Tablighat Eslami Hozeh Elmiyeh Qom, Tai'eeh Wa Tadvin: Markaz Ettela'at Wa Madarek Eslami, Chape: Baqeri, Chape Aval: Bahar 1389.
    26. Kazemi Khorasani, Mohammad Ali, 1376 SH, *Fawa'id Al-Usul*, Taqrirat Dars Mohagheq Naeeni.
    27. Mozaffar, Mohammad Reza, 1421 Q, *Usul Al-Fiqh*, Esma'ilian, Qom, Chape Dahom.
    28. Mozaffar, Mohammad Reza, 1430 Q, *Usul Al-Fiqh*, Chape Panjom. Qom: Nashr Eslami.
    29. Hashemi Shahroudi, Mahmoud, 1417 Q, *Buhuth Fi Ilm Al-Usul*, Taqrirat Dars Ayatollah Shahid Sadr Chape Sevom. Qom: Mu'assasat Da'erat Al-Ma'arif Fiqh Islami.
    30. Jame'e Az Mo'alefan, *Daneshnameh Jahan Islam*, Bonyad Da'erat Al-Ma'arif Eslami, Bi-Ta, Site Feqahat.
    31. William Kingdom Clifford, 2010, Edited by Leslie Stephen and Frederick Pollock, Weston College, 2010.
اندیشه فلسفی
دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 19
تابستان 1404
تابستان 1404
صفحه 297-312

  • تاریخ دریافت 23 تیر 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404