مقایسه انتقادی اعتبار ذاتی قطع در نگاه علم اصول و نظریه اخلاق باور کلیفورد

امیرمحمدی, محمدعلی; جعفری ولنی, علی اصغر

doi:10.58209/jpt.5.3.297

مقایسه انتقادی اعتبار ذاتی قطع در نگاه علم اصول و نظریه اخلاق باور کلیفورد

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

محمدعلی امیرمحمدی ¹

علی اصغر جعفری ولنی ² ^¶

¹ گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه خوارزمی، کرج، ایران

² گروه فلسفه، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه مطهری، تهران، ایران

https://doi.org/10.58209/jpt.5.3.297

چکیده

اصولیان برای قطع سه ویژگی ذاتی وجوب عمل، حجیت و کاشفیت را ذکر کرده‌‌اند. آنها برای وجوب عمل به کاشفیت قطع و برای حجیت به ذاتی‌بودن آن تکیه کردند و تالی فاسد عدم حجیت را تسلسل دانستند. همچنین رفع حجیت را مستلزم تناقض و تکلیف به ما لایطاق و تناقض با عقل دانستند و برای کاشفیت نیز به ذاتی‌بودن آن استناد کردند. اما کلیفورد معتقد بود قطع بما هو قطع ارزشی ندارد مگر زمانی که دارای شواهد کافی باشد. او با مثال‌هایش به‌خوبی نشان داد گرچه آنان مطابق قطع‌شان عمل کردند ولی اخلاقاً محکوم هستند. با این نگاه ویژگی‌های قطع دچار اشکال هستند زیرا وجوب عمل بدون شواهد کافی خطا است؛ همچنین حجیت نیز مردود است زیرا یقین بدون شواهد مورد تایید عقل و اخلاق نیست و کاشفیت آن نیز ذاتی نیست چون گاهی کاشف نیست؛ بدین جهت در نهایت نظر کلیفورد مورد تایید است.

کلیدواژه‌ها

اخلاق باور

حجیت

ذاتی

قطع

موضوعات

معرفت‌شناسی (اسلامی)

- A Group of Writers (2010). Dictionary of principles of jurisprudence (Volume 1). Qom: Islamic Sciences and Culture Academy. [Persian]
- Abedi Shahroudi A (1990). Preliminary criticism of the news method. KEYHAN ANDISHEH. (33):22-34. [Persian]
- Ansari M (2007). FARAED AL-OSUL (Volume 1). 9th ed. Qom: MAJMA' AL-FIKR AL-ISLAMI. [Arabic]
- Berenjkar R (2012). Methodology of theology: Principles of inference and defense of beliefs. Qom: Dar Al-Hadith Scientific and Cultural Institute. [Persian]
- Clifford WK (2010). Lecturesessaysby (Volume 2). Stephen L, Pollock F, editors. WestonSuper-Mare: Weston College.
- Emam SMR, Javan A (2016). A study of Imam Khomeini’s viewpoints about the origin of Hojjiat Qata. Matin Research Journal. 18(72):1-17. [Persian]
- Esfahani MH (2008). NIHAYAT AL-DIRAYAH FI SHARH AL-KEFAYAH (Volume 3). 2nd ed. Beirut: MOASSESAH AL AL-BAYT. [Arabic]
- Farahidi KIA (1990). AL-AIN (Volume 3). Qom: DAR AL-HIJRAH. [Arabic]
- Fazel Lankarani M (2006). EZAH AL-KEFAYAH (Volume 4). 5th ed. Qom: Nooh. [Arabic]
- Hakim MT (1997). AL-OSOOL AL-AMMAH LIL-FIQH AL-MOQAREN. 2nd ed. Qom: MAJMA' JAHANI AHL AL-BAYT. [Arabic]
- Helli HIY (1992). AL-JAWHAR AL-NAZID. 5th ed. Qom: BYDAR. [Arabic]
- Ibn Manzur A (1993). LISAN AL-ARAB (Volume 8). 1st ed. Beirut: DAR SADER. [Arabic]
- Ibn Rushd M (1982). TALKHIS KETAB AL-BORHAN. Cairo: AL-HAY'AH AL-MASRIYYAH ALAMMAH LIL-KETAB. [Arabic]
- Kazemi Khorasani MA (1997). FAWA'ED AL-OSUL. TAQRIRAT DARS MOHAQEQ NAEINI (Volume 3). Qom: Qom Seminary Teachers' Association. [Arabic]
- Khomeini M (1997). TAHRIRAT FI AL-OSUL (Volume 6). Qom: Institute for Compilation and Publication of Imam Khomeini's Works. [Arabic]
- Khorasani MK (2009). KEFAYAT AL-OSUL (Volume 2). Qom: MOASSESAH AL-NASHR ALISLAMI. [Arabic]
- Mozaffar MR (2000). OSUL AL-FEQH. 10th ed. Qom: ESMAILIYAN. [Arabic]
- Mozaffar MR (2009). OSUL AL-FEQH (Volume 3). 5th ed. Qom: NASHR ESLAMI. [Arabic]
- Safi Esfahani H (1996). AL-HEDAYAH FI AL-OSUL (Volume 3). 1st ed. Qom: MOASSESAH SAHEB AL-AMR. [Arabic]
- Shahidi Pour MT (2020). ABHATH OSULIYA: MABAHETH AL-HOJAJ (Volume 1). Electronic Version. [Arabic]
- Shakeri B, Ghadami SMB, Mihan Doost R (2021). A critical look at the inherent validity of a decision. Usul Studies. 8(27):43-70. [Persian]
- Sobhani J (1999). AL-MOJAZ FI OSUL AL-FIQH (Volume 2). 2nd ed. Qom: MOASSESAH AL-IMAM AL-SADEQ. [Arabic]
- Tabatabaei MH (2006). NIHAYAT AL-HIKMAH (Volume 1). 3rd ed. Qom: Imam Khomeini Educational and Research Institute Publication Center. [Arabic]
- Toosi NAD (1996). SHARH ESHARAT WA TANBIHAT (Volume 1). Qom: NASHR ALBALAGHAH. [Arabic]