تغییر و حرکت در فلسفه ابن‌سینا و ویتگنشتاین متاخر؛ مطالعه تطبیقی

نوع مقاله : پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 گروه فلسفه و کلام، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، پردیس دانشگاهی دانشگاه قم، قم، ایران

2 گروه فلسفه و کلام، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران

چکیده
تحلیل و بررسی تطبیقی تغییر و حرکت در فلسفه ابن‌سینا و ویتگنشتاین متاخر نقطه اتصال و پیوند میان طبیعت و مابعدالطبیعه است. این پژوهش، ضمن بررسی آرای ابن‌سینا و ویتگنشتاین متاخر در خصوص مساله تغییر و حرکت، تقارن و تشابهات منطقی و همچنین تمایز نظرات این دو فلسفه را نسبت به برداشت و تصویری که هر دو فیلسوف از این منظر داشته‌اند، تجزیه و تحلیل نموده و به روش تطبیقی مورد بررسی قرار داده تا هم‌داستانی ایشان در مساله تغییر و حرکت روشن گردد. همان‌طور که ابن‌سینا تغییر و حرکت را فرآیندی در مسیر فعلیت‌یافتن چیزی دانسته - که تاکنون ظرفیتی در آن نهفته بوده - برای رسیدن به تکامل، ویتگنشتاین در پی این است که با تغییر و حرکت، «این نه آنی‌ها» را به سمت «این‌همانی‌ها» سوق دهد، تا در این فرآیند (یعنی انتقال معنا)، بیشترین شناخت منطقی و در نتیجه آگاهی حاصل گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

- Asgari A (2015). The role of potentiality in explaining the existence of material beings in Aristotle’s philosophy. Sophia Perennis (JAVIDAN KHIRAD). 11(26):83-118. [Persian]
- Burwood S (2023). The river-bed of thoughts and conceptual change. London: Philosophy of Education Society of Great Britain.
- Coope U (2009). Change and its relation to actuality and potentiality. In: A companion to Aristotle. Malden: Blackwell. p. 277-291.
- Copleston F (2008). A history of philosophy (Volume 1). Mojtabavi J, translator. Tehran: Scientific and Cultural Publications Center. [Persian]
- Hanfling O (2018). Wittgenstein’s later philosophy. Hojjat M, translator. Tehran: Hermes Publications. [Persian]
- Ibn Sina (1982). The physics of the cure: The art of natural hearing. Foroughi MA, translator. Tehran: Amir Kabir Publications. [Persian]
- Ibn Sina (1983). The commentaries/glosses. Badawi AR, editor. Qom: Islamic Propagation Office Publications. [Arabic]
- Ibn Sina (1984). The cure: The physics. Qom: Ayatollah Mar’ashi Najafi Public Library. [Arabic]
- Ibn Sina (2000). Deliverance from drowning in the sea of aberrations. Daneshpajouh MT, editor. Tehran: Tehran University Press. [Persian]
- Ibn Sina (2004). The Alaei book of knowledge: Physics. Meshkat M, editor. Hamedan: Bu-Ali Sina University Press. [Persian]
- Ibn Sina (2021). Remarks and admonitions. Malekshahi H, translator. Tehran: Soroush Press. [Persian]
- Ismailpour H, Alavi H (2022). Epistemological explanation of change (deconstructive analysis of change and motion). Essays in Philosophy and Kalam. 54(1):61-79. [Persian]
- Mesbah Yazdi MT (2003). Philosophy instruction (Volume 2). Tehran: Amir Kabir Publications. [Persian]
- Mesbah Yazdi MT (2005). Mishkat (commentary on the metaphysics of Ibn Sina’s Al-Shifa). Naderi MM, editor. Tehran: Imam Khomeini Education and Research Institute Publications. [Persian]
- Mohammadi A, Paya A (2022). A critical assessment of "the language game of doubting" and "certainty" in the later Wittgenstein. Philosophy of Science. 12(1):233-276. [Persian]
- Motahhari M (2008). Collected works: Philosophical articles (Volume 6). Qom: Sadra Publications. [Persian]
- Nail T (2019). Being and motion. Oxford: Oxford University Press.
- Reyhani A (2017). A look at the existence and quiddity of the ‘time’ in Avicenna’s philosophy. NASIM-E-KHERAD. 3(2):55-66. [Persian]
- Saadat Mostafavi H (2012). Commentary on remarks and admonitions: The third mode. Tehran: Imam Sadiq (AS) University Press. [Persian]
- Tomashpolskaia N (2023). Ludwig Wittgenstein on the problem of time. Maribor: University of Maribor and Slovenian Society for Analytic Philosophy and Philosophy of Science.
- Tyson NG, Liu C, Irion R (2000). One universe: At home in the cosmos. Washington, D.C.: Joseph Henry Press.
- Wittgenstein L (2020). Philosophical investigations. Fatemi F, translator. Tehran: Markaz Publications. [Persian]
- Wittgenstein L (2021). Tractatus logico-philosophicus. Hoseini M, translator. Tehran: KARKADAN Publications. [Persian]
- Wittgenstein L (2023). On certainty. Hoseini M, translator. Tehran: Hermes Publications. [Persian]
- Zandiyeh A (2018). A review of Wittgenstein and the end of philosophy: Neither theory nor therapy. Critical Studies in Texts & Programs of Human Sciences. 18(7):77-100. [Persian]
دوره 5، شماره 2 - شماره پیاپی 18
بهار 1404
بهار 1404
صفحه 191-206

  • تاریخ دریافت 01 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 01 خرداد 1404
  • تاریخ انتشار 10 خرداد 1404