نقد استدلال‌های پنج‌گانه فرگه علیه روان‌شناسی‌گرایی در منطق

نویسندگان
1 گروه فلسفه، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران
2 دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران.
چکیده
فرگه منطق را به عنوان دانشی هنجاری، متعلق به وعائی بدون زمان و مکان، معرفی می‌کند که از علوم تجربی، خصوصاً روان‌شناسی، که ذاتاً توصیفی هستند، متمایز است. در این مقاله پنج استدلال فرگه علیه روان‌شناسی‌گرایی با مطالعه متون اصلی او بازنویسی شده‌اند. از آنجایی که فهم این استدلال‌ها بدون توجه به تعریفی که او از عدد، به عنوان موضوع علم حساب، دارد ممکن نیست، ابتدا نشان داده می‌شود که عدد چگونه از نظر فرگه باید به عنوان یک شی عینی تعریف شود. سپس نشان داده می‌شود فرگه با متمایز‌کردن ریشههای روان‌شناختی یک گزاره و توجیه و اثبات همان گزاره، غیرشخصیدانستن مفهوم عدد، متفاوتدانستن قوانین منطق از قوانین تجربی، متمایزدانستن بین دو مفهوم «آنچه صادق است» و «آنچه صادق انگاشته می‌شود» و نشان‌دادن اینکه درک درست تساوی فقط از طریق عینی‌دانستن مفهوم عدد میسر است، موضع خود را اثبات می‌کند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


  1. • Blanchette, P. (2012). Frege’s Conception of Logic. Oxford, England: Oup Usa.
    • Brandom, R (1994). Making It Explicit: Reasoning, Representing, and Discursive Commitment. Harvard University Press.
    • Burge, T. (1979) “Individualism and the Mental.” Midwest Studies in Philosophy, vol. 4.
    • Dummett, M. (1981). Frege : philosopgy of language. Harvard University Press.
    • Frege, G. & Furth, M. (1982). The basic laws of arithmetic: exposition of the system. University Of California Press; London.
    • Frege, G. & Kluge, E. W. (1972). Review of Dr. E. Husserl’s Philosophy of Arithmetic. Mind, 81(323), 321–337. http://www.jstor.org/stable/2252568
    • Frege, G. (1892). On sense and reference, in Beaney, M. (2013). The Frege reader. Blackwell. P 151- 171.
    • Frege, G. (2017). Mafhum-negasht. Taleb Jaberi (translator). IRIP Press. Tehran. (Persian)
    • Frege, G. (2023). Mabani-elm-hesab. Taleb Jaberi (translator). Ghoghnoos press. Tehran. (Persian)
    • Heck, R. G. (2012). Reading Frege’s Grundgesetze. Oxford University Press on Demand.
    • Oaksford M, Chater N. (2009) Précis of Bayesian Rationality: The Probabilistic Approach to Human Reasoning. Behavioral and Brain Sciences. 32(1):69-84. doi:10.1017/S0140525X09000284
    • Porta, M. (2015). The evolution of Frege’s critique of psychologism and the Brentano School. Filosofia Unisinos. 16. 10.4013/fsu.2015.163.01. P: 199 – 211.
    • Putnam, H. (1978). The Meaning and the Moral Sciences. Routledge.
    • Safari, A. (2014). The Nature of Number in Frege's Analytical Philosophy, Philosophical Investigations, 7(13), 69-101. (Persian)
    • Smith, R, "Aristotle’s Logic", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (winter 2022 Edition), Edward N. Zalta & Uri Nodelman (eds.), URL = .
    • Wright, C. (1983). Frege’s Conception of Numbers as Objects. Pergamon.
    • Zalta, Edward N., "Frege’s Theorem and Foundations for Arithmetic", The Stanford Encyclopedia of Philosophy (spring 2025 Edition), Edward N. Zalta & Uri Nodelman (eds.), URL = .
دوره 5، شماره 3 - شماره پیاپی 19
تابستان 1404
تابستان 1404
صفحه 401-416

  • تاریخ دریافت 25 شهریور 1404
  • تاریخ انتشار 01 تیر 1404