نظریه جسمانیهالحدوث و روحانیهالبقاء در فلسفه ملاصدرا یکی از اصولیترین دیدگاهها در تبیین ماهیت و تکامل نفس است که رابطه میان ماده و صورت را به صورت پویا و تکاملی توضیح میدهد. براساس این نظریه، نفس انسان در آغاز به عنوان پدیدهای مادی شکل میگیرد، اما در فرآیند تکاملی به مرتبهای روحانی ارتقا مییابد. در مقابل، نوخاستهگرایی در فلسفه ذهن و علوم مدرن بر آن است که ویژگیهایی مانند ذهن و آگاهی از تعامل پیچیده اجزای مادی پدید میآیند و واجد خاصیت علّی هستند. مقاله حاضر با رویکردی تطبیقی، نظریه صدرا را در چارچوب نوخاستهگرایی تحلیل کرده و نقاط اشتراک، تفاوتها و ظرفیتهای آن برای پاسخگویی به مسایل فلسفه ذهن و هوش مصنوعی را بررسی میکند. همچنین در مقاله حاضر، تفکیکی میان آگاهی فیزیکی و آگاهی مجرد براساس دیدگاه صدرا ارایه میشود.
اندیشه فلسفی