استادیار دانشکده الهیات دانشگاه تهران، گروه فلسفه و کلام اسلامی
چکیده
تحلیل عکس الحملی از هلیات بسیطه، درست ساخت قضیه «انسان موجود است» را به شکل «این وجود انسان است» تصویر میکند. عموماً این چرخش با استناد به اصالت وجود ملاصدرا تقریر میگردد. در این مقاله توضیح خواهم داد که اولاً ریشههایی تاریخی ـ که عموماً نزاعهای تفسیر متنی بودهاند ـ طرح این نظریه را برای ملاصدرا هموار نمودند. ثانیاً ملاصدرا برای تدوین این نظریه، مجبور است در جدال میان دشتکی و دوانی، بسیاری از مبانی را از دوانی بپذیرد؛ قانون اتصاف و نسبت، اتصاف توسعه یافته، تفکیک ظرف اتصاف از ظرف تحقق اتصاف، انواع مطابَق حمل و قاعده فرعیه برآمده از اتصاف توسعه یافته. ثالثاً با توجه به بن مایههای تاریخی و کنار هم نهادن متون بسیاری از ملاصدرا، تفسیر دقیقتری از این نظریه ارائه خواهد شد.
